Między traumą a adaptacją
– jak skutecznie pomagać Ukraińcom w Polsce?
W Warszawie odbyło się praktyczne spotkanie dla Ukraińców poświęcone psychologicznym konsekwencjom wojny, emigracji oraz procesowi adaptacji do życia w Polsce. Wydarzenie zostało zorganizowane przez centrum psychoterapeutyczne Psychokrates we współpracy z UA HUB.
Prelegentem wydarzenia był doktor nauk medycznych, psychiatra i psychoterapeuta, założyciel centrum Psychokrates Krzysztof Staniszewski. Spotkanie poprowadziła dziennikarka i pisarka Oksana Szczyrba.
Wojna i emigracja — podwójne obciążenie psychiczne
Podczas spotkania uczestnicy rozmawiali o tym, że doświadczeń Ukraińców w Polsce nie można postrzegać wyłącznie przez pryzmat traumy wojennej. Dla wielu osób psychiczne wyczerpanie wynika również z długotrwałego procesu adaptacji do nowego życia, któremu często towarzyszy utrata poczucia stabilności, bezpieczeństwa i kontroli nad własną przyszłością.
Emigracja zmienia role społeczne, sytuację zawodową, dotychczasowe środowisko oraz styl życia. Wielu Ukraińców staje przed koniecznością rozpoczęcia życia praktycznie od nowa — znalezienia pracy, budowania nowych relacji społecznych oraz adaptacji do nowej kultury i języka.
Szczególną uwagę poświęcono również temu, jak życie „między dwoma krajami” wpływa na psychikę człowieka. Stały lęk o bliskich pozostających w Ukrainie, emocjonalne wyczerpanie, niepewność jutra oraz chroniczny stres stopniowo się kumulują i często objawiają się poprzez symptomy psychiczne lub somatyczne.
Najczęstsze trudności, z jakimi mierzą się Ukraińcy
Podczas wydarzenia omówiono najczęstsze trudności psychologiczne, których doświadczają Ukraińcy w Polsce. Wśród nich wymieniono:
-
- stany lękowe i lękowo-depresyjne;
- wypalenie emocjonalne;
- zaburzenia snu;
- nadmierną czujność;
- izolację społeczną;
- objawy somatyczne, w tym problemy żołądkowo-jelitowe oraz zespoły bólowe;
- poczucie samotności i utraty oparcia.
Rozmawiano również o stresie akulturacyjnym — obciążeniu psychicznym związanym z adaptacją do nowego społeczeństwa, języka i środowiska kulturowego.
Dlaczego ludzie nie szukają pomocy?
Osobny blok spotkania poświęcono barierom związanym z korzystaniem z pomocy psychologicznej. Wśród najczęściej wymienianych powodów znalazły się:
-
- bariera językowa;
- niewystarczająca znajomość systemu wsparcia w Polsce;
- brak czasu i zasobów;
- uprzedzenia wobec psychoterapii;
- przekonanie: „muszę poradzić sobie sam/a”.
Uczestnicy podkreślali również znaczenie normalizacji korzystania z pomocy psychologicznej oraz potrzebę tworzenia bezpiecznej przestrzeni wolnej od oceny i stygmatyzacji.
Jaka pomoc jest skuteczna?
Podczas spotkania omówiono współczesne podejścia do wsparcia psychologicznego osób z doświadczeniem traumy oraz trudnościami adaptacyjnymi.
Wśród kluczowych czynników skutecznej pomocy wskazano:
-
- indywidualne podejście;
- możliwość uzyskania wsparcia w języku ojczystym;
- budowanie bezpiecznej relacji terapeutycznej;
- psychoedukację i wyjaśnianie objawów;
- łączenie psychoterapii oraz — w razie potrzeby — farmakoterapii;
- pomoc w odbudowie relacji społecznych i wewnętrznych zasobów.
W ramach projektu MindBridge centrum Psychokrates zapewnia wsparcie dla Ukraińców w Polsce w języku ukraińskim i rosyjskim, łącząc diagnostykę psychologiczną, psychoterapię, pomoc psychiatryczną oraz wsparcie w poruszaniu się po systemie pomocy.
Przestrzeń do ważnej rozmowy
Spotkanie stało się nie tylko wydarzeniem edukacyjnym, ale również przestrzenią do otwartej rozmowy o stanie psychicznym Ukraińców w Polsce, ich trudnościach, lękach i potrzebach.
Zespół Psychokrates dziękuje wszystkim uczestnikom za zaufanie, otwartość i gotowość do rozmowy na ważne tematy.
Szczególne podziękowania kierujemy do przestrzeni UA HUB za partnerstwo i wsparcie w organizacji wydarzenia.
